Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman

Manu’s Instruction

निवृत्तं मां चिराद्राजन्‌ विप्रलो भयसे कथम्‌ । स्वेन कार्य करिष्यामि त्वत्तो नेच्छे फलं नृप । तपःस्वाध्यायशीलोऊहं निवृत्तश्न प्रतिग्रहात्‌,राजन! मैं निवृत्तिमार्गका पथिक हूँ, आप बहुत देरसे मुझे लुभानेका प्रयत्न क्यों करते हैं? नरेश्वर! मैं स्वयं ही अपना कर्तव्य करूँगा, आपसे कोई फल नहीं लेना चाहता। मैं प्रतिग्रहसे निवृत्त होकर तप और स्वाध्यायमें लगा हुआ हूँ

nivṛttaṁ māṁ cirād rājan vipralobhaya se katham | svena kāryaṁ kariṣyāmi tvatto necche phalaṁ nṛpa | tapaḥsvādhyāyaśīlo 'haṁ nivṛttaḥ pratigrahāt ||

Der Brahmane sagte: „O König, seit langem habe ich mich von weltlichen Bestrebungen abgewandt — warum suchst du mich noch zu locken? O Herrscher der Menschen, ich werde meine Pflicht aus eigener Kraft erfüllen; ich begehre keinerlei Lohn von dir. Da ich das Annehmen von Gaben (pratigraha) aufgegeben habe, bin ich der Askese und dem heiligen Studium (svādhyāya) hingegeben.“

निवृत्तम्withdrawn, retired
निवृत्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिवृत्त (नि+वृत्)
FormMasculine, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormMasculine/Feminine, Accusative, Singular
चिरात्after a long time / long since
चिरात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootचिर
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
विप्रलोभयसेyou try to entice / tempt
विप्रलोभयसे:
TypeVerb
Rootवि+प्र+लुभ्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
कथम्how? why?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
स्वेनby my own
स्वेन:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
कार्यंduty, task
कार्यं:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
करिष्यामिI shall do
करिष्यामि:
TypeVerb
Rootकृ
FormFuture (Simple Future), First, Singular, Parasmaipada
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana
TypeNoun
Rootत्वद्
FormMasculine/Feminine, Ablative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
इच्छेI desire
इच्छे:
TypeVerb
Rootइष्
FormPresent, First, Singular, Atmanepada
फलम्reward, fruit
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
तपःस्वाध्यायशीलःdevoted to austerity and self-study
तपःस्वाध्यायशीलः:
Karta
TypeAdjective
Rootतपस्+स्वाध्याय+शील
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormMasculine/Feminine, Nominative, Singular
निवृत्तःwithdrawn, refraining
निवृत्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिवृत्त (नि+वृत्)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिग्रहात्from accepting gifts
प्रतिग्रहात्:
Apadana
TypeNoun
Rootप्रतिग्रह
FormMasculine, Ablative, Singular

ब्राह्मण उवाच

ब्राह्मण (a brāhmaṇa speaker)
राजन् / नृप (the king addressed)