Shloka 33
सत्य–अनृत, प्रकाश–तमस्, स्वर्ग–नरक विवेचनम्
Truth and Untruth as Light and Darkness; Svarga and Naraka as Ethical Consequences
तदा गौणमनन्तस्य नामानन्तेति विश्ुतम् । नामधेयानुरूपस्य मानसस्य महात्मन:,अतः परमात्मा मानसदेव अपने नामके अनुरूप ही अनन्त हैं। उनका सुप्रसिद्ध अनन्त नाम उनके गुणके अनुसार ही है
tadā gauṇam anantasya nāmānanteti viśrutam | nāmadheyānurūpasya mānasasya mahātmanaḥ ||
Bharadvāja sprach: „Da wurde der wohlbekannte, sekundäre (beschreibende) Name jenes großgesinnten Mānas—dessen Wesen seinem Namen entspricht—als ‘Ananta’ (der Unendliche) berühmt. So wird das höchste Selbst ‘Ananta’ genannt, seinen Eigenschaften gemäß: grenzenlos, unbeschränkt und jenseits jedes Maßes.“
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
A name (especially an epithet) can be ‘gauṇa’—a descriptive designation that reflects qualities. ‘Ananta’ signifies the limitless nature of the Supreme Self; the epithet is justified because it corresponds to the being’s boundless attributes.
Bharadvāja explains how the renowned epithet ‘Ananta’ becomes associated with the great-souled Mānas/Paramātmā, emphasizing that the fame of the name arises from its fitness to the subject’s nature and qualities.