Shloka 3
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
प्रज्ञया प्रापितार्थों हि बलिरैश्वलूर्यसंक्षये । प्रह्यादो नमुचिर्मड्किस्तस्या: कि विद्यते परम्,राजा बलिने अपना एऐश्वर्य क्षीण हो जानेपर पुनः उसे बुद्धिबलसे ही पाया था। प्रह्नाद, नमुचि और मंकिने भी बुद्धिबलसे ही अपना-अपना अर्थ सिद्ध किया था। संसारमें बुद्धिसे बढ़कर और क्या है?
prajñayā prāpitārtho hi balir aiśvarya-saṅkṣaye | prahlādo namucir maṅkis tasyāḥ ki vidyate param ||
Bhīṣma sprach: „Wahrlich, als Balis Herrschaft schwand, gewann er sein Ziel durch Weisheit zurück. Auch Prahlāda, Namuci und Maṅki erreichten ihre jeweiligen Zwecke durch die Kraft der Unterscheidung. Was ist in dieser Welt höher als Verstand?“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Wisdom (prajñā)—clear discernment and intelligent strategy grounded in right understanding—is presented as the highest practical power: it enables one to recover lost standing, accomplish aims, and navigate adversity better than mere external resources.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous conduct and statecraft, Bhishma cites exemplary figures—Bali, Prahlada, Namuci, and Maṅki—to argue that even when wealth or sovereignty declines, a person can still achieve success through intelligence and sound judgment.