Shloka 19
Adhyāya 177: Pañca-mahābhūta-vicāra and Vṛkṣa-jīva-lakṣaṇa
Five Elements Inquiry and the Status of Plant Life
तमतिक्रान्तमर्यादमाददानं ततस्ततः । प्रतिषेधन्ति राजानो लुब्धा मृगमिवेषुभि:,“इस तरह मर्यादाका उल्लंघन करके जब वह इधर-उधरसे लूट-खसोटकर धन ले आता है, तब राजा उसे उसी प्रकार कठोर दण्ड देकर रोकते हैं। जैसे व्याध बाणोंसे मारकर मृगोंकी गति रोक देते हैं
tam atikrāntamaryādam ādādānaṃ tataḥ tataḥ | pratiṣedhanti rājāno lubdhā mṛgam iveṣubhiḥ ||
Bhīṣma spricht: Wenn ein Mensch die Grenzen der maryādā (der rechtmäßigen Ordnung) überschreitet und durch Plünderung hier und dort Reichtum an sich reißt, dann zügeln ihn die Könige mit strenger Strafe—wie Jäger die Flucht eines Hirsches mit Pfeilen stoppen.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Those who violate maryādā by predatory taking and plunder must be checked by the ruler; punishment is presented as a necessary instrument of rāja-dharma to protect society and uphold ethical boundaries.
Bhishma describes a wrongdoer who roams about seizing wealth unlawfully; he says kings restrain such a person through harsh penalties, using the simile of hunters halting a deer’s movement with arrows.