Shloka 16
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
एवं पुत्राश्न पौत्राश्न ज्ञातयो बान्धवास्तथा | तेषां स्नेहो न कर्तव्यो विप्रयोगो ध्रुवो हि तैः,इसी तरह पुत्र, पौत्र, जाति-बान्धव और सम्बन्धी भी मिल जाते हैं। उनके प्रति कभी आसक्ति नहीं बढ़ानी चाहिये; क्योंकि एक दिन उनसे बिछोह होना निश्चित है
evaṁ putrāś ca pautrāś ca jñātayo bāndhavās tathā | teṣāṁ sneho na kartavyo viprayogo dhruvo hi taiḥ ||
„Ebenso begegnet man im Leben Söhnen und Enkeln, Verwandten und Angehörigen. Doch soll man keine klammernde Anhänglichkeit an sie nähren; denn die Trennung von ihnen ist gewiss, zu ihrer Zeit.“
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Affection for family is natural, but one should avoid possessive attachment (sneha as clinging), because separation (viprayoga) from all relations is inevitable; the verse urges inner detachment grounded in the truth of impermanence.
A brāhmaṇa speaker offers reflective instruction in the Śānti Parva, emphasizing that even the closest familial ties—sons, grandsons, and relatives—are not permanent companions, and therefore one should not base one’s peace on attachment to them.