Shloka 49

बिश्रत्कृष्णाजिनं वासो हेमप्रवरतारकम्‌ | नेत्र चैक ललाटेन भास्करप्रतिमं वहन्‌

bibhrat kṛṣṇājinaṃ vāso hemapravaratārakam | netraṃ caikaṃ lalāṭena bhāskarapratimaṃ vahan |

Bhīṣma sprach: „Er trug ein Gewand aus schwarzer Antilopenhaut, geschmückt mit vortrefflichen goldenen, sternengleichen Zieraten; und auf seiner Stirn trug er ein einziges Auge, strahlend wie die Sonne.“

बिभ्रत्bearing, wearing
बिभ्रत्:
Karta
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृष्णाजिनम्black antelope-skin
कृष्णाजिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्णाजिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वासःgarment, clothing
वासः:
Karma
TypeNoun
Rootवासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हेमप्रवरतारकम्having excellent golden stars/ornaments
हेमप्रवरतारकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootहेमप्रवरतारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नेत्रम्eye
नेत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
एकललाटेनwith a single forehead (i.e., one frontal eye/mark)
एकललाटेन:
Karana
TypeNoun
Rootएकललाट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
भास्करप्रतिमम्sun-like, resembling the sun
भास्करप्रतिमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभास्करप्रतिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वहन्carrying, bearing
वहन्:
Karta
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
kṛṣṇājina (black antelope-skin garment)
H
hema-tāraka (golden star-like ornaments)
B
bhāskara (the sun)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical prestige of tapas and restraint through ascetic insignia (kṛṣṇājina) and extraordinary radiance (sun-like eye), suggesting that inner discipline and spiritual power are recognized through symbolic marks rather than worldly status.

Bhīṣma is describing a remarkable figure’s appearance: he is clad in black antelope-skin, ornamented with fine golden star-like decorations, and possesses a single, sun-bright eye on the forehead—an emblem of exceptional, possibly ascetic or divine, potency.