Shloka 83
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
कर्म चात्महितं कार्य तीक्ष्णं वा यदि वा मृदु । ग्रस्यते5कर्मशीलस्तु सदानर्थरकिज्चन:,कठोर अथवा कोमल, जो अपने लिये हितकर हो, वह कर्म करते रहना चाहिये। जो कर्मको छोड़ बैठता है, वह निर्धन होकर सदा अनर्थोंका शिकार बना रहता है
brahmadatta uvāca | karma cātmahitaṃ kāryaṃ tīkṣṇaṃ vā yadi vā mṛdu | grasyate 'karmāśīlas tu sadānartharakiñcanaḥ ||
Brahmadatta sprach: Man soll fortwährend das tun, was dem eigenen Wohl dient—sei es hart und scharf oder sanft und mild. Wer jedoch nicht arbeitsam ist und das Handeln aufgibt, wird vom Unglück verschlungen: Er verarmt und fällt immer wieder schädlichen Folgen zum Opfer.
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
Consistent, welfare-oriented action is essential: one should do what is beneficial, adapting one’s method to be firm or gentle as needed. Abandoning work and discipline leads to poverty and repeated misfortune.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Brahmadatta delivers a moral instruction emphasizing sustained effort and purposeful action, warning that habitual inaction makes a person vulnerable to continual adversity.