Shloka 17
Śīla-prāpti and Śīla-lakṣaṇa (शीलप्राप्ति-शीललक्षणम्) | On the Acquisition and Marks of Character
Devanagari script
दुराचारान् यदा राजा प्रदुष्टानू न नियच्छति । तस्मादुद्धिजते लोक: सर्पाद् वेश्मगतादिव,जब राजा दुष्टों और दुराचारियोंको दण्ड देकर काबूमें नहीं करता है, तब सारी प्रजा घरमें रहनेवाले सर्पकी भाँति उस राजासे उद्विग्न हो उठती है
Transliteration
durācārān yadā rājā praduṣṭān na niyacchati | tasmād udvijate lokaḥ sarpād veśmagatād iva ||
Translation
Wenn ein König die Verderbten und Bösen nicht zügelt und bestraft, wird das ganze Volk unruhig und fürchtet diesen Herrscher—wie man sich vor einer Schlange beunruhigt, die ins Haus geraten ist.
Word by Word
दुराचारान्evil-doers / those of bad conduct
दुराचारान्:
Karma
TypeNoun
Rootदुराचार
FormMasculine, Accusative, Plural
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रदुष्टान्corrupt / wicked (persons)
प्रदुष्टान्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रदुष्ट
FormMasculine, Accusative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
नियच्छतिrestrains / controls
नियच्छति:
TypeVerb
Rootयम् (यच्छति)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तस्मात्therefore / from that (cause)
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतद्
उद्विजतेis agitated / becomes anxious
उद्विजते:
TypeVerb
Rootउद् + विज्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
लोकःthe people
लोकः:
Karta
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्पात्from a snake
सर्पात्:
Apadana
TypeNoun
Rootसर्प
FormMasculine, Ablative, Singular
वेश्मगतात्that has entered the house / being in the house
वेश्मगतात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootवेश्मगत
FormMasculine, Ablative, Singular
इवlike / as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Speaker
कामन्दक उवाच
Characters & Entities
K
KāmandakaR
rājā (king)L
loka (people)S
sarpa (snake)V
veśma (house)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes