Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद

व्यवहार: प्रजागोप्ता ब्रह्म॒ुदिष्टो युधिष्ठिर । त्रीन्‌ धारयति लोकान्‌ वै सत्यात्मा भूतिवर्धन:,युधिष्ठिर! ब्रह्माजीका बताया हुआ जो प्रजा-रक्षक व्यवहार है, वह सत्यस्वरूप होनेके साथ ही ऐश्वर्यकी वृद्धि करनेवाला है, वही तीनों लोकोंको धारण करता है

vyavahāraḥ prajāgoptā brahmādiṣṭo yudhiṣṭhira | trīn dhārayati lokān vai satyātmā bhūtivardhanaḥ ||

Bhishma sprach: „O Yudhishthira, die Ordnung gerechter Herrschaft—von Brahmā als Schutz der Menschen eingesetzt—trägt die drei Welten. In der Wahrheit gegründet, mehrt sie Wohlstand und Wohlergehen.“

व्यवहारःconduct; practice; (right) procedure
व्यवहारः:
Karta
TypeNoun
Rootव्यवहार
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रजागोप्ताprotector of subjects
प्रजागोप्ता:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजागोप्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मोदिष्टःenjoined/ordained by Brahmā
ब्रह्मोदिष्टः:
TypeAdjective
Rootब्रह्मोदिष्ट
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
त्रीन्three
त्रीन्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine, Accusative, Plural
धारयतिsupports; upholds
धारयति:
TypeVerb
Rootधृ
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
वैindeed; surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
सत्यात्माwhose nature is truth; truthful-souled
सत्यात्मा:
TypeAdjective
Rootसत्यात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भूतिवर्धनःincreasing prosperity
भूतिवर्धनः:
TypeAdjective
Rootभूतिवर्धन
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhishma
Y
Yudhishthira
B
Brahmā
T
three worlds (trailokya)