Shloka 38
Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa
The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa
अग्नि: स्तोको वर्धते5प्याज्यसिक्तो बीजं चैक॑ रोहसहस््रमेति । आयब्ययौ विपुलौ संनिशाम्य तस्मादल्पं नावमन्येत वित्तम्,थोड़ी-सी भी आग यदि घीसे सिंच जाय तो बढ़कर बहुत बड़ी हो जाती है। एक ही छोटे-से बीजको बो देनेपर उससे सहस्रों बीज पैदा हो जाते हैं। इसी प्रकार महान् आय- व्ययके विषयमें विचार करके थोड़े-से भी धनका अनादर न करे
agniḥ stoko vardhate ’py ājya-sikto bījaṃ caikaṃ roha-sahasram eti | āyavyayau vipulau saṃniśāmya tasmād alpaṃ nāvamanyeta vittam ||
Bhishma sprach: „Ein kleines Feuer, mit Ghee genährt, wächst zu einer großen Lohe. Ein einziges Samenkorn, ausgesät, bringt Tausende hervor. Darum soll man, im Blick auf das weite Spiel von Einnahme und Ausgabe, selbst geringe Mittel niemals verachten.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even small resources matter: like a tiny fire fed with ghee or a single seed yielding many, modest wealth can grow and support dharmic aims; hence one should not neglect or scorn small amounts, especially after considering how large gains and losses arise.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on practical dharma and governance/householder prudence. Here he uses everyday analogies (fire and seed) to counsel careful respect for even minor wealth in the context of managing income and expenditure.