Shloka 19
Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa
The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa
परं विश्वासयेत् साम्ना स्वशक्तिं चोपलक्षयेत् । आत्मन: परिमर्शेन बुद्धि बुद्धया विचारयेत्,राजा मधुर वाणीद्वारा समझा-बुझाकर अपने प्रति दूसरेका विश्वास उत्पन्न करे। अपनी शक्तिका भी प्रदर्शन करे तथा अपने विचार और बुद्धिसे कर्तव्यका निश्चय करे
paraṁ viśvāsayet sāmnā svaśaktiṁ copalakṣayet | ātmanaḥ parimarśena buddhiṁ buddhyā vicārayet ||
Bhishma sprach: „Ein König soll zuerst durch sanfte Beschwichtigung das Vertrauen der Menschen gewinnen. Er soll auch seine eigene Stärke sichtbar machen und dann—durch Selbstprüfung—mit klarem Verstand erwägen und bestimmen, was zu tun ist. So leiten Überzeugung, glaubwürdige Macht und bedachtes Urteil gemeinsam eine Herrschaft im Einklang mit dem Dharma.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should lead by a balanced method: win trust through gentle persuasion (sāman), maintain credibility by demonstrating strength, and finally decide action through careful self-reflection and rational deliberation.
In the Shanti Parva’s instruction on rāja-dharma, Bhishma advises the king on practical statecraft: how to approach others, establish confidence, signal capability, and then choose the proper course through thoughtful judgment.