Shloka 16

Bhṛtya-niyoga: Role-appropriate appointment of servants and protection of the royal treasury (भृत्यनियोगः कोशरक्षणं च)

Devanagari script

एतैरेव गुणैर्युक्तो राजा शास्त्रविशारद: । एष्टव्यो धर्मपरम: प्रजापालनतत्पर:,राजाको भी ऐसे ही गुणोंसे युक्त होना चाहिये। साथ ही उसमें शास्त्रज्ञान, धर्मपरायणता तथा प्रजापालनकी लगन भी होनी चाहिये; ऐसा ही राजा प्रजाजनोंके लिये वांछनीय होता है

Transliteration

etair eva guṇair yukto rājā śāstraviśāradaḥ | eṣṭavyo dharmaparamaḥ prajā-pālana-tatparaḥ ||

Translation

Bhīṣma sprach: „Auch der König selbst soll mit eben diesen Eigenschaften ausgestattet sein: in den Śāstras bewandert, dem Dharma über alles ergeben und eifrig darauf bedacht, seine Untertanen zu schützen und zu nähren. Nur ein solcher Herrscher ist dem Volk wahrhaft wünschenswert.“

Word by Word

एतैःwith these

एवindeed/only

गुणैःqualities/virtues

युक्तःendowed (with)

राजाking

शास्त्रविशारदःskilled in the scriptures

एष्टव्यःto be desired/fit to be sought

धर्मपरमःhaving dharma as the highest (aim)

प्रजापालनतत्परःdevoted to protecting the subjects

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

rājā (the king)

prajā (subjects/people)

śāstra

dharma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes