Shloka 12

Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession

Devanagari script

मुनिर्वाच पुरस्तादेव ते बुद्धिरियं कार्या विजानता । अनित्यं सर्वमेवैतदहं च मम चास्ति यत्‌,मुनि बोले--राजकुमार! तुम समझदार हो; अतः तुम्हें पहलेसे ही अपनी बुद्धिके द्वारा ऐसा ही निश्चय कर लेना उचित था। इस जगत्‌में 'मैं' और “मेरा” कहकर जो कुछ भी समझा या ग्रहण किया जाता है, वह सब अनित्य ही है

Transliteration

munir uvāca purastād eva te buddhir iyaṃ kāryā vijānatā | anityaṃ sarvam evaitad ahaṃ ca mama cāsti yat ||

Translation

Der Weise sprach: „O Prinz, da du urteilsfähig bist, hättest du dies von Anfang an durch eigenes Verstehen festsetzen sollen: Alles hier ist vergänglich. Was immer unter den Vorstellungen von ‘ich’ und ‘mein’ gedacht oder ergriffen wird, ist durchweg unbeständig.“

Word by Word

• {'muniḥ': 'sage, ascetic seer', 'uvāca': 'said, spoke', 'purastāt eva': 'from the outset, beforehand', 'te': 'your, for you', 'buddhiḥ': 'intelligence, understanding, settled conviction', 'iyam': 'this', 'kāryā': 'to be done

• to be made/formed (as a resolve)', 'vijānatā': 'by one who knows

• by the discerning person', 'anityam': 'impermanent, transient', 'sarvam': 'all, everything', 'eva': 'indeed, certainly', 'etat': 'this (world/condition)', 'aham': 'I (ego-notion)', 'mama': 'mine (possessiveness)', 'asti yat': 'whatever exists

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• muni (sage)
• rājakumāra (prince, implied addressee)