Shloka 22
मृदु-तीक्ष्ण-नीति तथा दुष्टलक्षण-विज्ञानम्
Measured Policy and the Recognition of Malicious Disposition
ओजकश्न जनयेदेव संगृह्नन् साधूसम्मतम् । अकाले साधयेम्मित्रं न च प्राप्ते प्रपीडयेत्,श्रेष्ठ पुरुषोंकी सम्मति लेकर अपने बलको सदा बढ़ाता रहे। जबतक अनुकूल अवसर न आये, तबतक अपने मित्रोंकी संख्या बढ़ावे और शत्रुको भी पीड़ा न दे; परंतु अवसर आ जाय तो शत्रुपर प्रहार करनेसे न चूके
ojakāś ca janayed eva saṅgṛhṇan sādhū-sammatam | akāle sādhayen mitraṁ na ca prāpte prapīḍayet ||
Bhīṣma sprach: „Der Mensch soll seine Kraft stetig mehren, und zwar mit Zustimmung und Rat der Tugendhaften. Bis der günstige Augenblick kommt, soll er Bündnisse festigen, Freunde vermehren und den Feind nicht vorzeitig bedrängen. Doch wenn die rechte Gelegenheit eingetroffen ist, soll er es nicht versäumen, den Feind zu schlagen.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Strength should be increased under righteous guidance; one should patiently build alliances and avoid premature aggression, yet act decisively when the proper moment arrives.
In Shanti Parva’s instruction on kingship and conduct, Bhishma teaches Yudhishthira principles of prudent policy: consolidate power and friends first, avoid untimely provocation, and strike only when conditions are ripe.