Shloka 10
विरमेच्छुष्कवैरेभ्य: कण्ठायासांश्व वर्जयेत् । यथा वैतंसिको युक्तो द्विजानां सदृशस्वन:,पुरंदर! सूखे वैरसे अलग रहे, कण्ठको पीड़ा देनेवाले वाद-विवादको त्याग दे। जैसे व्याध अपने कार्यमें सावधानीके साथ संलग्न हो पक्षियोंको फँसानेके लिये उन्हींके समान बोली बोलता है और मौका पाकर उन पक्षियोंको वशमें कर लेता है, उसी प्रकार उद्योगशील राजा धीरे-धीरे शत्रुओंको वशमें कर ले। तत्पश्चात् उन्हें मार डाले
bhīṣma uvāca | viramec chuṣkavairebhyaḥ kaṇṭhāyāsāṃś ca varjayet | yathā vaitaṃsiko yukto dvijānāṃ sadṛśasvanaḥ purandara |
Bhishma sprach: „O Purandara, lass ab von dürrem, nutzlosem Hass und meide Streit, der nur die Kehle strapaziert. Wie ein kundiger Vogelfänger, wachsam und sorgfältig bei seinem Werk, die Rufe der Vögel nachahmt und im rechten Augenblick zugreift, um sie in seine Gewalt zu bringen, so soll auch ein tatkräftiger König seine Feinde nach und nach unter seine Macht bringen (und danach nach Maßgabe der Staatsklugheit verfahren).“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not waste energy on fruitless hostility or loud, exhausting quarrels; instead, act with disciplined strategy—patiently and intelligently gaining control over adversaries rather than engaging in empty contention.
In Bhishma’s instruction on kingship and policy, he addresses the listener as ‘Purandara’ and uses the simile of a bird-catcher who imitates birds’ calls to lure and capture them, illustrating how a king should methodically subdue enemies through calculated means.