Shloka 256
Gadā-yuddhe Bhīma–Duryodhanayoḥ Tumulaḥ Saṃprahāraḥ
Mace-duel’s intense exchange
प्राणान् श्रियं च राज्यं च त्यक्त्वा शेष्यति भूतले । “कुरुराज शान्तनुके कुलका यह जीता-जागता कलंक आज अपने प्राण, लक्ष्मी तथा राज्यको छोड़कर सदाके लिये पृथ्वीपर सो जायगा
prāṇān śriyaṃ ca rājyaṃ ca tyaktvā śeṣyati bhūtale |
Sañjaya sagte: „Nachdem er Leben, Glanz und Königreich aufgegeben hat, wird er auf der Erde liegen.“ Die Zeile betont den moralischen Zusammenbruch königlichen Hochmuts im Krieg: Herrschaft und Glück sind vergänglich, und das Ende von durch Adharma getriebener Ambition ist Tod und Schande auf dem Schlachtfeld.
संजय उवाच
Educational Q&A
Worldly power—life, wealth, and sovereignty—is fragile. In the ethical frame of the Mahābhārata, war driven by adharma and pride ends in the loss of everything, reducing even a ruler to lying on the bare earth.
Sañjaya, narrating events to Dhṛtarāṣṭra, foretells or reports the downfall of a royal figure: he will relinquish life, prosperity, and kingship and be left slain or laid low on the battlefield ground.