Shloka 25
Vāg-yuddha and Nimitta-darśana before the Gadāyuddha
Verbal Duel and Omens
भीमसेनमभिप्रेक्ष्य गजो गजमिवादह्दयत् | नरेश्वर! तदनन्तर शक्तिशाली कुरुवंशी राजा दुर्योधन प्रसन्नचित्त हो गदा हाथमें ले क्रोधसे लाल आँखें करके गलफरोंको चाटता और लंबी साँसें खींचता हुआ भीमसेनकी ओर देखकर उसी प्रकार ललकारने लगा, जैसे एक हाथी दूसरे हाथीको पुकार रहा हो ।।
bhīmasenam abhiprekṣya gajo gajam ivāhvayat | nareśvara! tad-anantaraṁ śaktiśālī kuruvaṁśī rājā duryodhanaḥ prasannacitto gadāṁ haste gṛhītvā krodhena lohitākṣaḥ galapharān lihan dīrghān niḥśvāsān muñcan bhīmasenasya sammukhaṁ nirīkṣya tathā lalkāram akarot, yathā gajaḥ gajam āhvayati || advisāramayīṁ bhīmas tathaivādāya vīryavān ||
Sañjaya sprach: Als Duryodhana Bhīmasena erblickte, forderte er ihn heraus wie ein Elefant den anderen ruft. Dann ergriff jener mächtige König aus dem Kuru-Geschlecht—Duryodhana, dessen Sinn in düsterer Zuversicht gefestigt war—seine Keule; die Augen vom Zorn gerötet, die Lippen leckend und lange Atemzüge ziehend, brüllte er Bhīma an wie ein Bullen-Elefant, der gegen seinen Rivalen tobt. Und auch der tapfere Bhīma hob seine eigene furchtbare Keule.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked anger and rivalry intensify violence: the champions mirror animals in combativeness, suggesting that pride and wrath can reduce human judgment. It also frames the kṣatriya ideal of facing an equal opponent directly, while implicitly warning that inner states (krodha, mada) shape ethical outcomes in war.
Sañjaya describes Duryodhana spotting Bhīma and issuing a loud challenge, gripping his mace and showing signs of fury (red eyes, heavy breathing). Bhīma responds by taking up his own mace, setting the stage for their climactic mace-fight.