Shloka 173
तस्मिन् देशे त्वनिरिणे ते तु युद्धमरोचयन् । तदनन्तर वे सभी श्रेष्ठ नरवीर आपके पुत्रके साथ पश्चिमाभिमुख चलकर पूर्वोक्त कुरक्षेत्रमें आ पहुँचे। वह उत्तम तीर्थ सरस्वतीके दक्षिण तटपर स्थित एवं सदगतिकी प्राप्ति करानेवाला था। वहाँ कहीं ऊसर भूमि नहीं थी। उसी स्थानमें आकर सबने युद्ध करना पसंद किया
tasmin deśe tv aniriṇe te tu yuddham arocayan | tad-anantaraṁ te sarve śreṣṭhā naravīrāḥ tava putreṇa saha paścimābhimukhāḥ calitvā pūrvokte kurukṣetre samupāgaman | tad uttamaṁ tīrthaṁ sarasvatyā dakṣiṇa-taṭe sthitaṁ ca sad-gati-pradaṁ ca | tatra kvacid uṣara-bhūmir nāsīt | tasminn eva sthāne samāgatya sarvair yuddhaṁ rocitām iti |
Sañjaya sprach: In jener Gegend, frei von ödem und salzhaltigem Boden, beschlossen sie zu kämpfen. Daraufhin zogen all jene erlesensten Helden zusammen mit deinem Sohn, nach Westen gewandt, und gelangten nach dem zuvor genannten Kurukṣetra. Diese vortreffliche heilige Furt lag am Südufer der Sarasvatī und galt als Stätte, die ein gesegnetes Geschick verleiht. Nirgends fand sich dort Ödland. Als sie sich an eben diesem Ort versammelt hatten, wollten sie alle den Kampf aufnehmen.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage frames the battlefield within sacred geography: even amid war, the setting is described as a tīrtha that grants sadgati, highlighting the Mahābhārata’s tension between kṣatriya duty to fight and the moral weight of choosing violence in a place associated with spiritual merit.
Sanjaya reports that the leading warriors, along with Dhṛtarāṣṭra’s son, move to a specific, non-barren area of Kurukṣetra on the southern bank of the Sarasvatī and decide to fight there, emphasizing the chosen location’s auspicious and sacred character.