Shloka 1
Vāg-yuddha and Nimitta-darśana before the Gadāyuddha
Verbal Duel and Omens
/ ऑपनआक्रात बछ। आर: 2 पञ्चपज्चाशत्तमो< ध्याय: बलरामजीकी सलाहसे सबका कुरुक्षेत्रके समन््तपंचक तीर्थमें जाना और वहाँ हे तथा दुर्योधनमें गदायुद्धकी या वैशम्पायन उवाच एवं तदभवद् युद्ध तुमुलं जनमेजय । यत्र दुःखान्वितो राजा धृतराष्ट्रोडब्रवीदिदम्
vaiśampāyana uvāca | evaṃ tad abhavad yuddhaṃ tumulaṃ janamejaya | yatra duḥkhānvitō rājā dhṛtarāṣṭro 'bravīd idam ||
Vaiśampāyana sprach: „O Janamejaya, so kam es zu jener tobenden Schlacht; und König Dhṛtarāṣṭra, von tiefem Kummer überwältigt, sprach diese Worte.“ Der Vers zeichnet den Krieg nicht als bloßes Schauspiel, sondern als moralische Katastrophe, deren erste und nächste Frucht Trauer ist und den blinden König zum Fragen zwingt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical aftermath of war: beyond victory or defeat, the immediate reality is sorrow and moral reckoning. Dhṛtarāṣṭra’s grief signals the cost of adharma-driven choices and sets up reflective questioning rather than triumphal narration.
Vaiśampāyana continues his narration to Janamejaya, stating that a fierce, chaotic battle has occurred. In response to what he hears (and the implied devastation), Dhṛtarāṣṭra—stricken with grief—begins to speak, introducing the next segment of dialogue.