Shloka 48
कुमाराभिषेकप्रश्नः — Inquiry into Kumāra (Skanda) Investiture at Sarasvatī
जहाँ पूर्वकालमें साक्षात् राजाधिराज सोमने विधिपूर्वक राजसूय-यज्ञका अनुष्ठान किया था। उस श्रेष्ठ यजञ्ञमें बुद्धिमान विप्रवर महात्मा अत्रिने होताका कार्य किया था ।। यस्यान्ते5 भूत् सुमहद् दानवानां दैतेयानां राक्षसानां च देवै: । यस्मिन् युद्ध तारकाख्य॑ सुतीव्र यत्र स्कन्दस्तारकाख्यं जघान
yatra pūrvakāle sākṣāt rājādhirājaḥ somo vidhivat rājasūya-yajñam anuṣṭhitavān | tasmin śreṣṭhe yajñe buddhimān vipravaro mahātmā atriṇe hotṛ-kāryaṃ kṛtavān || yasyānte 'bhūt sumahat dānavānāṃ daiteyānāṃ rākṣasānāṃ ca devaiḥ | yasmin yuddhe tārakākhyaṃ sutīvraṃ yatra skandas tārakākhyaṃ jaghāna ||
Vaiśaṃpāyana sprach: An jenem Ort vollzog in uralter Zeit Soma selbst — der König unter den Königen — das Rājasūya-Opfer in der gebührenden rituellen Ordnung. In diesem erhabenen Opfer wirkte der weise und vornehmste der Brahmanen, der großherzige Atri, als Hotṛ-Priester. Am Ende dieses Ritus erhob sich ein gewaltiger Kampf zwischen den Göttern und den Dānavas, Daityas und Rākṣasas — ein wilder Krieg, in dem Skanda den furchtbaren Dämon namens Tāraka erschlug.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse links rightful sovereignty and ritual propriety (vidhivat rājasūya) with the maintenance of cosmic order: when dharma is upheld through correct rites and qualified priests, destructive forces are ultimately checked, symbolized by Skanda’s slaying of Tāraka.
Vaiśaṃpāyana recalls a sacred location where Soma once performed a Rājasūya with the sage Atri as Hotṛ; the recollection expands into a mythic memory of a great war between gods and demonic hosts, culminating in Skanda killing the demon Tāraka.