Shloka 68
Trita in the Well (Udapāna-kathā) — Balarāma’s Tīrtha Observances
श्रुत्वा तु वचन त्वत्तो विधास्यामस्ततो वयम् | पृथ्वीनाथ! उस समय देवताओंने चन्द्रमासे मिलकर पूछा--“आपका रूप ऐसा कैसे हो गया? यह प्रकाशित क्यों नहीं होता है? हमलोगोंसे सारा कारण बताइये, जिससे आपको महान् भय प्राप्त हुआ। आपकी बात सुनकर हमलोग इस संकटके निवारणका कोई उपाय करेंगे” ।।
śrutvā tu vacanaṁ tvatto vidhāsyāmastato vayam | pṛthvīnātha! tadā devatāś candramāse sametya papracchuḥ—“tava rūpam īdṛśaṁ kathaṁ jātaṁ? prakāśaḥ kasmān na bhavati? asmān sarvaṁ kāraṇaṁ brūhi, yena te mahad bhayaṁ prāptam | tava vākyaṁ śrutvā vayam asya saṅkaṭasya nivāraṇe kañcid upāyaṁ kariṣyāmaḥ” || 66–67 || evam uktaḥ pratyuvāca sarvās tān śaśalakṣaṇaḥ |
„Wenn wir deine Worte gehört haben, werden wir danach handeln. O Herr der Erde! Da versammelten sich die Götter um den Mond und fragten: ‚Wie ist deine Gestalt so geworden? Warum strahlt dein Glanz nicht hervor? Sage uns die ganze Ursache, durch die dich große Furcht ergriffen hat. Wenn wir deinen Bericht vernommen haben, werden wir ein Mittel ersinnen, diese Not zu beseitigen.‘ So angesprochen antwortete ihnen allen der Mond — gezeichnet vom Hasen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights ethical inquiry and responsible action: before attempting a remedy, the gods insist on hearing the full cause of the Moon’s distress. It models due process—understanding origins of a problem, then choosing an appropriate means to remove it.
The gods assemble and question the Moon about his altered appearance and loss of radiance, asking him to disclose the cause of his fear. They promise to find a remedy once they know the full story, and the Moon then begins his reply.