Shloka 61
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa
Resolve for the Mace Duel
वीर भरतनन्दन! तुम कवच धारण कर लो, अपने केशोंको अच्छी तरह बाँध लो तथा युद्धकी और कोई आवश्यक सामग्री जो तुम्हारे पास न हो, उसे भी ले लो ।। इममेकं च ते काम॑ वीर भूयो ददाम्यहम् । पज्चानां पाण्डवेयानां येन त्वं योद्धुमिच्छसि,वीर! मैं पुनः तुम्हें एक अभीष्ट वर देता हँ--'पाँचों पाण्डवोंमेंसे जिसके साथ युद्ध करना चाहो, उस एकका ही वध कर देनेपर तुम राजा हो सकते हो अथवा यदि स्वयं मारे गये तो स्वर्गलोक प्राप्त कर लोगे। शूरवीर! बताओ, युद्धमें जीवनकी रक्षाके सिवा तुम्हारा और कौन-सा प्रिय कार्य हम कर सकते हैं?
vīra bharatanandana! tvaṁ kavacaṁ dhārayasva, sva-keśān suṣṭhu nibadhnīhi, yuddhasya cānyāṁ yāṁ kaścid āvaśyakāṁ sāmagrīṁ tvayi nāsti tāṁ ca gṛhāṇa. imam ekaṁ ca te kāmaṁ vīra bhūyo dadāmy aham—pañcānāṁ pāṇḍaveyānāṁ yena tvaṁ yoddhum icchasi, tam ekam eva hatvā tvaṁ rājā bhaviṣyasi; atha vā svayaṁ hataḥ svarga-lokaṁ prāpsyasi. śūra-vīra! brūhi—jīvita-rakṣāṁ vinā yuddhe tava priyaṁ kim anyat kariṣyāmaḥ?
Yudhiṣṭhira sprach: „O Held, Freude des Bharata-Geschlechts, lege deinen Harnisch an; binde dein Haar fest; und nimm alles, was dir an Kriegsgerät noch fehlt. Und ich gewähre dir noch eine weitere Gabe, o Krieger: Unter den fünf Söhnen Pāṇḍus—wen immer du zu bekämpfen wünschst—wenn du nur diesen einen erschlägst, kannst du König werden; wirst du aber selbst erschlagen, so gelangst du in den Himmel. Sage mir, Tapferer: Welche andere liebgewonnene Hilfe können wir dir in diesem Krieg leisten, außer dein Leben zu schützen?“
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The passage frames kṣatriya duty in stark ethical terms: enter battle prepared, accept the consequences of combat, and recognize the two classical outcomes for a warrior—victory and sovereignty, or death and heaven—while also exposing the moral tension of granting a boon that reduces mass slaughter to a single targeted killing.
Yudhiṣṭhira addresses a warrior (honored as ‘Bharatanandana’), instructing him to equip himself for battle and then offering a conditional boon: he may choose any one of the five Pāṇḍavas to fight; if he kills that chosen one he can claim kingship, and if he dies he attains heaven—after which Yudhiṣṭhira asks what further favor is desired besides protection of life.