Shloka 50
गदायुद्धप्रतिज्ञा — The Vow and Terms of the Mace Duel
Devanagari script
अहं वनं गमिष्यामि हाजिनै: प्रतिवासित:ः । रतिर्हि नास्ति मे राज्ये हतपक्षस्थ भारत,भरतनन्दन! मैं मृगचर्म धारण करके वनमें चला जाऊँगा। अपने पक्षके लोगोंके मारे जानेसे अब इस राज्यमें मेरा तनिक भी अनुराग नहीं है
Transliteration
ahaṁ vanaṁ gamiṣyāmi hājinaiḥ prativāsitaḥ | ratir hi nāsti me rājye hatapakṣastha bhārata ||
Translation
Duryodhana sprach: „Ich werde in den Wald gehen und in Hirschfelle gekleidet leben. Denn, o Bhārata, da die Männer meiner eigenen Seite erschlagen sind, bleibt mir in diesem Königreich keine Freude mehr.“
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
वनम्to the forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गमिष्यामिI shall go
गमिष्यामि:
—
TypeVerb
Rootगम्
Formलृट् (भविष्यत्), उत्तम, एकवचन
अजिनैःwith deer-skins
अजिनैः:
Karana
TypeNoun
Rootअजिन
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
प्रतिवासितःclad/covered (dwelling) in
प्रतिवासितः:
—
TypeAdjective
Rootप्रतिवासित
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रतिःdelight/attachment
रतिः:
Karta
TypeNoun
Rootरति
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed/for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
अस्तिis/exists
अस्ति:
—
TypeVerb
Rootअस्
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन
मेfor me/of me
मे:
—
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
राज्येin the kingdom
राज्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराज्य
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
हतपक्षस्थेwhen my side/party is slain; in a state with the faction killed
हतपक्षस्थे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootहतपक्षस्थ
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
भारतO Bharata
भारत:
—
TypeNoun
Rootभारत
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
भरतनन्दनO delight of Bharata (descendant of Bharata)
भरतनन्दन:
—
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
दुर्योधन उवाच
Characters & Entities
D
DuryodhanaB
Bhārata (addressee, descendant of Bharata)F
Forest (vana)D
Deer-skins (ajina)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes