Shloka 48

अध्याय ३: कृपस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः

Kṛpa’s Counsel to Duryodhana

Devanagari script

तब वे पाण्डवयोद्धा अत्यन्त कुपित हो गर्जना करनेवाले दुर्योधनको बारंबार फटकारते और क्रोधपूर्वक नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्रोंकी वर्षा करते हुए एक साथ ही उसपर टूट पड़े ॥। दुर्योधनो5प्यसम्भ्रान्तस्तानरीन्‌ व्यधमच्छरै: । तत्राद्भुतमपश्याम तव पुत्रस्य पौरुषम्‌

Translation

Da gerieten die Pāṇḍava-Krieger in äußersten Zorn, brüllten auf und schalten Duryodhana immer wieder; in wütender Erregung ließen sie einen Regen verschiedenster Waffen niedergehen und stürzten sich zugleich auf ihn. Doch auch Duryodhana blieb unerschüttert: mit seinen Pfeilen streckte er jene Feinde nieder. Dort sahen wir etwas Wunderbares — die Manneskraft deines Sohnes.

Word by Word

दुर्योधनःDuryodhana

अपिalso/even

असम्भ्रान्तःunperturbed, not confused

तान्those (them)

अरीन्enemies

व्यधमत्he struck/assailed (lit. smote, drove)

शरैःwith arrows

तत्रthere

अद्भुतम्wonderful, marvelous (thing)

अपश्यामwe saw

तवyour

पुत्रस्यof (your) son

पौरुषम्manliness, valor

Speaker

संजय उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes