Shloka 18
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake
स विह्दलो महाराज रथोपस्थ उपाविशत् । सहदेवं तथा दृष्टवा भीमसेन: प्रतापवान्,महाराज! उस चोटसे व्याकुल होकर सहदेव रथकी बैठकमें धम्मसे बैठ गये। उनकी वैसी अवस्था देख प्रतापी भीमसेन अत्यन्त कुपित हो उठे। भारत! उन्होंने आपकी सारी सेनाओंको आगे बढ़नेसे रोक दिया तथा सैकड़ों और हजारों नाराचोंकी वर्षा करके उन सबको विदीर्ण कर डाला
sa viddhalo mahārāja rathopasthe upāviśat | sahadevaṃ tathā dṛṣṭvā bhīmasenaḥ pratāpavān |
Sañjaya sprach: Vom Schlag verwundet und erschüttert, o König, sank Sahadeva auf den Sitz seines Streitwagens nieder. Als der mächtige Bhīmasena Sahadeva in diesem Zustand sah, loderte in ihm wilder Zorn auf. In schützender Wut hemmte er den Vormarsch des Feindes und zerriss und zerschmetterte ihre Reihen, indem er Hunderte, ja Tausende nārāca-Pfeile wie Regen auf sie niedergehen ließ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya battlefield ethic where loyalty and protection of one’s kin (here, Bhīma toward Sahadeva) can become a powerful moral impulse, yet it also shows how quickly that impulse manifests as intensified violence—reminding readers that even righteous motives in war carry destructive consequences.
Sahadeva, struck by a blow, collapses onto his chariot-seat. Bhīma sees his brother’s wounded state, becomes enraged, halts the opposing advance, and unleashes a dense volley of nārāca arrows that rends the enemy formations.