Shloka 60
Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)
तदनन्तर युधिष्छिरने इन्द्रधनुषके समान कान्तिमान् दूसरा धनुष लेकर सर्पोका संहार करनेवाले गरुड़की भाँति युद्धस्थलमें तीखे भल्लोंद्वारा शत्रुओंके शरीरोंका नाश करते हुए क्षणभरमें उन सबका विध्वंस कर दिया ।। ततः पार्थस्य बाणौघैरावृता: सैनिकास्तव । निमीलिताक्षा: क्षिण्वन्तो भृशमन्योन्यमर्दिता:
tad-anantaraṁ yudhiṣṭhireṇa indra-dhanuṣka-samāna-kāntimān dvitīyaṁ dhanuḥ gṛhītvā sarpa-saṁhāra-kṛd garuḍa iva raṇa-bhūmau tīkṣṇair bhallaiḥ śatrūṇāṁ śarīrāṇāṁ nāśaṁ kurvan kṣaṇa-mātreṇa tān sarvān vidhvaṁsayām āsa || tataḥ pārthasya bāṇaughair āvṛtāḥ sainikās tava | nimīlitākṣāḥ kṣiṇvantaḥ bhṛśam anyonyam arditāḥ ||
Sañjaya sprach: Daraufhin ergriff Yudhiṣṭhira einen weiteren Bogen, strahlend wie ein Regenbogen, und bewegte sich über das Schlachtfeld wie Garuḍa, der Schlangen vernichtet. Mit scharfen, breitköpfigen Pfeilen zerstörte er die Leiber seiner Feinde und brachte sie alle in einem Augenblick zu Fall. Dann wurden deine Soldaten von Strömen der Pfeile Pārthas (Arjunas) bedeckt; mit halbgeschlossenen Augen, schwer gepeinigt und geschwächt, drängten und zerquetschten sie einander in Panik.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the harsh dharma of kṣatriya warfare: when battle is joined, decisive action and steadfastness are demanded, while panic and disorder (soldiers crushing one another) become a moral and practical collapse. It also highlights how poetic imagery (Garuḍa vs. serpents) frames righteous force as swift and overwhelming.
Sañjaya describes Yudhiṣṭhira taking up a radiant bow and rapidly destroying enemies with sharp arrows. Immediately after, Dhṛtarāṣṭra’s troops are depicted as engulfed by Arjuna’s arrow-storm, weakened and disoriented, crowding and crushing each other amid the chaos.