Shloka 54
शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
विभीस्तस्थौ महाराज व्यवस्थाप्य च वाहिनीम् | सिंहनादं भृशं कृत्वा धनु:शब्दं च दारुणम्,राजाधिराज! वे जोर-जोरसे सिंहनाद और धनुषकी भयंकर टंकार करके कौरव- सेनाको स्थिर रखते हुए रणभूमिमें निर्भय खड़े थे
vibhīḥ tasthau mahārāja vyavasthāpya ca vāhinīm | siṃhanādaṃ bhṛśaṃ kṛtvā dhanuḥśabdaṃ ca dāruṇam ||
Sañjaya sprach: O großer König! Nachdem er das Heer geordnet und gefestigt hatte, stand er unbeirrt und furchtlos auf dem Schlachtfeld, stieß ein mächtiges Löwengebrüll aus und ließ die Sehne des Bogens mit schrecklichem Klang schnarren—um die Seinen zu ermutigen und den Feind zu erschrecken.
संजय उवाच
Educational Q&A
In a war setting, the verse highlights kṣatriya leadership: steadiness under pressure, organizing one’s forces, and using controlled displays of valor (lion-roar, bow-twang) to strengthen allies’ resolve and deter opponents—courage serving collective duty rather than mere bravado.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the warrior, after properly positioning the army, stands fearlessly on the battlefield and signals readiness through a loud lion-roar and a terrifying bow-sound, keeping the Kaurava host firm and battle-ready.