Shloka 193
शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
चित्रसेनशिर: कायादपाहरत पाण्डव: । तत्पश्चात् पाण्डुकुमारने सुन्दर नासिका और विशाल नेत्रोंसे युक्त कुण्डल और मुकुटसहित चित्रसेनके मस्तकको धड़से काट लिया
sañjaya uvāca | citrasenaśiraḥ kāyād apāharat pāṇḍavaḥ | tataḥ paścāt pāṇḍukumāreṇa sundaranāsikā-viśālanetra-yuktaṃ kuṇḍala-mukuṭa-sahitaṃ citrasenasya mastakaṃ dhaḍāt kāṭitam |
Sañjaya sprach: Ein Pândava streckte Citrasena nieder, trennte ihm den Kopf vom Leib und nahm ihn an sich. Danach hieb der Sohn Pândus Citrasenas Haupt vom Rumpf—geschmückt mit Ohrringen und Krone, mit schöner Nase und großen Augen—und zeichnete so die düstere Endgültigkeit der Gerechtigkeit des Schlachtfeldes, wo Tapferkeit und Schicksal in unwiderruflichem Verlust gipfeln.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the harsh dharma of war: in a kṣatriya battle context, victory and death are decisive, and even a noble, ornamented warrior meets the same end—highlighting impermanence and the grave ethical weight of violence.
Sanjaya reports that a Pandava kills the warrior Citrasena by severing his head from his body; the description notes the head’s ornaments (earrings and crown) and features, emphasizing the dramatic, brutal closure of the combat.