Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

नैतावता कृतमित्यब्रवीत्‌ त॑ वृकोदर: संनिवृत्तार्धकाय: । शीघ्रं हि त्वां निहत॑ सानुबन्ध॑ संस्मार्यहं प्रतिवक्ष्यामि मूढ,यह देख भीमसेनने अपने आधे शरीरकों पीछेकी ओर मोड़कर कहा--'ओ मूढ़! केवल दुःशासनके रक्तपानदद्वारा ही मेरा कर्तव्य पूरा नहीं हो जाता है। तुझे भी सम्बन्धियोंसहित शीघ्र ही यमलोक भेजकर तेरे इस परिहासकी याद दिलाते हुए इसका समुचित उत्तर दूँगा”

naitāvatā kṛtam ity abravīt taṃ vṛkodaraḥ saṃnivṛttārdhakāyaḥ | śīghraṃ hi tvāṃ nihataṃ sānubandhaṃ saṃsmāryāhaṃ prativakṣyāmi mūḍha ||

Vaiśaṃpāyana sprach: Da wandte Vṛkodara (Bhīma), den halben Leib nach hinten verdrehend, sich an ihn: „Das ist noch nicht alles, was meine Pflicht verlangt. Narr — bald werde ich dich, samt deinen Verwandten, in Yamas Reich senden; und eingedenk dieses Spottes werde ich dir vollauf Antwort geben.“

not
:
TypeIndeclinable
Root
एतावताby this much; with this alone
एतावता:
Karana
TypePronoun/Adjective
Rootएतावत्
Formneuter, instrumental, singular
कृतम्done; accomplished
कृतम्:
Karta
TypeAdjective
Rootकृत
Formneuter, nominative, singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
अब्रवीत्said; spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formimperfect, 3, singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
वृकोदरःVṛkodara (Bhīma)
वृकोदरः:
Karta
TypeNoun
Rootवृकोदर
Formmasculine, nominative, singular
संनिवृत्तturned back; withdrawn
संनिवृत्त:
TypeAdjective
Rootसम्-नि-वृत्
Formmasculine, nominative, singular
अर्धकायःone whose half-body (was turned); half-body
अर्धकायः:
TypeNoun
Rootअर्धकाय
Formmasculine, nominative, singular
शीघ्रम्quickly; soon
शीघ्रम्:
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootत्वद्
Formmasculine, accusative, singular
निहत्यhaving slain
निहत्य:
TypeVerb
Rootनि-हन्
Formabsolutive (ktvā/lyap), active
सानुबन्धम्together with (your) kinsmen/associates; with connections
सानुबन्धम्:
TypeAdjective
Rootसानुबन्ध
Formmasculine, accusative, singular
संस्मार्यhaving reminded; calling to mind
संस्मार्य:
TypeVerb
Rootसम्-स्मृ
Formabsolutive (ktvā/lyap), active
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formmasculine, nominative, singular
प्रतिवक्ष्यामिI shall reply; I shall answer back
प्रतिवक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootप्रति-वच्
Formsimple future, 1, singular
मूढO fool!
मूढ:
TypeNoun (vocative used as address)
Rootमूढ
Formmasculine, vocative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
V
Vṛkodara (Bhīma/Bhīmasena)
Y
Yama (implied by Yama’s realm)
D
Duḥśāsana (from the accompanying Hindi gloss)