Shloka 1
अध्याय ६४ — सभामध्ये क्रोध-निवारणम्
Restraint of wrath in the royal assembly
2: छा 5 - कुरुकुलके एक पूर्वपुरुष । चतुष्षष्टितमो<5 ध्याय: दुर्योधनका विदुरको मा और विदुरका उसे चेतावनी ना दुर्योधन उवाच परेषामेव यशसा श्लाघसे त्वं सदा क्षत्त: कुत्सयन् धार्तराष्ट्रानू | जानीमहे विदुर यत् प्रियस्त्व॑ बालानिवास्मानवमन्यसे नित्यमेव,दुर्योधन बोला--विदुर! तुम सदा हमारे शत्रुओंके ही सुयशकी डींग हाँकते रहते हो और हम सभी धूृतराष्ट्रके पुत्रोंकी निन्दा किया करते हो। तुम किसके प्रेमी हो, यह हम जानते हैं, हमें मूर्ख समझकर तुम सदा हमारा अपमान ही करते रहते हो
duryodhana uvāca | pareṣām eva yaśasā ślāghase tvaṃ sadā kṣattaḥ kutsayan dhārtarāṣṭrān | jānīmahe vidura yat priyas tvaṃ bālān ivāsmān avamanyase nityam eva ||
Duryodhana sprach: „O Kṣattā (Vidura), du rühmst stets nur den Ruhm unserer Gegner und schmäst unablässig die Söhne Dhṛtarāṣṭras. Wir wissen wohl, Vidura, wo deine Zuneigung liegt; du hältst uns für Kinder und behandelst uns fortwährend mit Verachtung.“
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how arrogance and factional loyalty can distort moral perception: Duryodhana interprets Vidura’s ethical counsel as hostility, showing the danger of rejecting wise advice and mistaking truth-telling for insult.
In the Kuru court, Duryodhana confronts Vidura, accusing him of praising the opposing side and belittling Dhṛtarāṣṭra’s sons. This marks Duryodhana’s growing resentment toward Vidura’s warnings and sets the tone for further breakdown of counsel in the assembly.