Shloka 9
Adhyāya 59: Vidura’s Admonition to Duryodhana after the Summons of Draupadī (सभा पर्व)
कुन्तीनन्दन! यदि पासा विपरीत पड़ जाय तो हम खिलाड़ियोंमेंसे एक पक्षको पराजित कर सकता है; अतः जय-पराजय दैवाधीन पासोंके ही आश्रित है। उसीसे पराजयरूप दोषकी प्राप्ति होती है। हारनेकी शंका तो हमें भी है, फिर भी हम खेलते हैं। अतः भूमिपाल! आप शंका न कीजिये, दाँव लगाइये, अब विलम्ब न कीजिये ।।
yudhiṣṭhira uvāca | kuntīnandana! yadi pāśā viparītaṁ paḍa jāya to vayaṁ krīḍakānāṁ madhye ekaṁ pakṣaṁ parājitaṁ kartuṁ śaknoti; ataḥ jaya-parājayau daivādhīnau pāśānām eva āśritau staḥ | tasmād eva parājaya-rūpa-doṣaḥ prāpyate | hārasya śaṅkā tu asmākam api asti, tathāpi vayaṁ krīḍāmaḥ | ataḥ bhūmipāla! tvaṁ śaṅkāṁ mā kṛthāḥ, dāvaṁ nidhatsva, adhunā vilambaṁ mā kṛthāḥ || evam āha ayam asito devalo munisattamaḥ | imāni lokadvārāṇi yo vai bhrāmyati sarvadā ...
Yudhiṣṭhira sprach: „O Sohn der Kuntī, fallen die Würfel wider uns, können sie eine der Parteien unter den Spielern zu Fall bringen; darum hängen Sieg und Niederlage vom Geschick ab und ruhen auf den Würfeln selbst. Daraus erwächst die Verfehlung, die als Niederlage Gestalt annimmt. Auch wir fürchten zu verlieren und spielen dennoch. Darum, o Beschützer der Erde, zweifle nicht — setze den Einsatz; zögere jetzt nicht.“ Er erinnerte zudem an das Wort des Weisen Asita Devala, eines erhabenen Sehers, der stets durch die „Tore der Welten“ wandert: Würfelspiel, das unter Spielern mit Betrug betrieben wird, sei Sünde; und ein Sieg, der dem Dharma entspricht, werde im Kampf errungen. Darum ist für die Kṣatriyas der Krieg der höhere Weg, nicht das Spiel.
युधिषछिर उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts chance-based gambling with dharma-based action: dice make victory and defeat hinge on fate and can lead to moral fault, while a kṣatriya’s righteous victory is properly sought in battle rather than through deceitful or chance-driven play.
In the context of the dice match, Yudhiṣṭhira urges the other party to proceed with the wager despite the risk of loss, then invokes the authority of the sage Asita Devala to frame gambling—especially when mixed with deceit—as sinful and inferior to the kṣatriya path of warfare.