Shloka 13
अद्रोहसमयं कृत्वा चिच्छेद नमुचे: शिर: । शक्र: साभिमता तस्य रिपौ वृत्ति: सनातनी,इन्द्रने नमुचिसे कभी वैर न करनेकी प्रतिज्ञा करके उसपर विश्वास जमाया और मौका देखकर उसका सिर काट लिया। तात! शत्रुके प्रति इसी प्रकारका व्यवहार सदासे होता चला आया है। यह इन्द्रको भी मान्य है
adrohasamayaṃ kṛtvā ciccheda namuceḥ śiraḥ | śakraḥ sābhimatā tasya ripau vṛttiḥ sanātanī ||
Duryodhana sprach: «Nachdem Śakra (Indra) zunächst ein Abkommen der Nichtfeindseligkeit geschlossen hatte, gewann er Namucis Vertrauen und schlug ihm dann, als sich die Gelegenheit bot, den Kopf ab. Ehrwürdiger Herr, solches Verhalten gegen einen Feind wird seit uralten Zeiten geübt; es ist eine Praxis, die selbst Indra billigt.»
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse presents Duryodhana’s attempt to normalize deceit against enemies by citing Indra’s precedent. It highlights a moral tension in the epic: whether success in conflict can justify breaking trust, and how appeals to divine examples can be used to rationalize ethically dubious conduct.
Duryodhana argues that harsh or deceptive tactics are traditional in dealing with foes. He references the mythic episode where Indra, after making a non-hostility agreement with the Asura Namuci, later beheaded him when an opportunity arose, and claims this is an accepted model of enemy-treatment.