Shloka 10
Śiśupāla-janma-lakṣaṇaṃ (Śiśupāla’s birth marks and the prophecy of his end)
पार्थिवान् पार्थिवश्रेष्ठ;: शिशुपालो5प्यचेतन: । सर्वान् सर्वात्मना तात नेतुकामो यमक्षयम्,'क्रोधमें भरे हुए कुत्तोंके समान ये लोग सिंहके निकट तभीतक कोलाहल मचा रहे हैं, जबतक भगवान् श्रीकृष्ण सिंहकी तरह जाग नहीं उठते--इन्हें दण्ड देनेके लिये उद्यत नहीं हो जाते। राजाओंमें श्रेष्ठ चेदिकुलभूषण नृसिंह शिशुपाल भी अपनी विवेकशक्ति खो बैठा है, तभी इन सब नरेशोंको यमलोकमें भेज देनेकी इच्छासे कुत्तेसे सिंह बनानेकी कोशिश कर रहा है
vaiśampāyana uvāca | pārthivān pārthivaśreṣṭhaḥ śiśupālo 'py acetanaḥ | sarvān sarvātmanā tāta netukāmo yamākṣayam ||
Vaiśampāyana sprach: „O Bester der Könige, selbst Śiśupāla—obwohl unter den Herrschern berühmt—war der Urteilskraft beraubt. Lieber, mit seinem ganzen Wesen war er darauf aus, all jene Könige in Yamas unvergängliches Reich (den Tod) zu treiben.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When anger and ego eclipse discernment (viveka), even a powerful ruler becomes ‘acetana’—morally and practically blind—pushing others toward destruction. The verse warns that reckless provocation against dharma and its protectors leads not to glory but to ruin.
In the royal assembly during the Rājasūya context, Śiśupāla’s hostility escalates. Vaiśampāyana describes him as senseless and wholly intent on dragging the gathered kings toward death—i.e., toward catastrophic consequences—by fomenting confrontation.