Shloka 27
Adhyāya 31: Rājasūya-samāgama — The Gathering of Kings and the Ordering of Hospitality
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच तत्र माहिष्मतीवासी भगवान् हव्यवाहन: । श्रूयते हि गृहीतो वै पुरस्तात् पारदारिक:,वैशम्पायनजीने कहा--जनमेजय! सुननेमें आया है कि माहिष्मती नगरीमें निवास करनेवाले भगवान् अग्निदेव किसी समय उस नील राजाकी कन्या सुदर्शनाके प्रति आसक्त हो गये
Translation
Vaiśampāyana sprach: „Dort, so hört man, wurde der erhabene Havyavāhana, der Feuergott, der in der Stadt Māhiṣmatī wohnte, einst von Verlangen nach Sudarśanā ergriffen, der Tochter des Königs Nīla.“
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
तत्रthere / in that context
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
माहिष्मतीवासीdwelling in Māhiṣmatī
माहिष्मतीवासी:
Karta
TypeAdjective
Rootमाहिष्मती-वासी
FormMasculine, Nominative, Singular
भगवान्the venerable lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
हव्यवाहनःAgni, the carrier of oblations
हव्यवाहनः:
Karta
TypeNoun
Rootहव्यवाहन
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रूयतेis heard / is reported
श्रूयते:
TypeVerb
Rootश्रु
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada (passive sense)
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
गृहीतःwas seized / was caught
गृहीतः:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormPast Passive Participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
वैindeed / surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
पुरस्तात्formerly / earlier
पुरस्तात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरस्तात्
पारदारिकःone who goes after another's wife (adulterous)
पारदारिकः:
Karta
TypeAdjective
Rootपारदारिक
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes