Shloka 25
Kṛṣṇasya Khāṇḍavaprasthāt Dvārakā-prayāṇaḥ | Krishna’s Departure for Dvārakā
ततस्तै: संविदं कृत्वा यथावन्मधुसूदन: । निवर्त्य च तथा कृच्छात् पाण्डवान् सपदानुगान्,तत्पश्चात् उनके साथ पुनः आनेका निश्चित वादा करके भगवान् मधुसूदनने पैदल आये हुए नागरिकों-सहित पाण्डवोंको बड़ी कठिनाईसे लौटाया और प्रसन्नतापूर्वक अपनी पुरी द्वारकाको गये, मानो इन्द्र अमरावतीको जा रहे हों। जबतक वे दिखायी दिये, तबतक पाण्डव अपने नेत्रोंद्वारा उनका अनुसरण करते रहे
tatais taiḥ saṃvidaṃ kṛtvā yathāvan madhusūdanaḥ | nivartya ca tathā kṛcchrāt pāṇḍavān sapadānugān ||
Daraufhin schloss Madhusūdana (Kṛṣṇa) mit ihnen ordnungsgemäß eine Abmachung und brachte die Pāṇḍavas—zusammen mit den Bürgern, die ihnen zu Fuß gefolgt waren—nur mit großer Mühe dazu, umzukehren. Danach, nachdem er abermals seine Rückkehr zugesagt hatte, brach er freudig zu seiner Stadt Dvārakā auf, als ginge Indra nach Amarāvatī. Und solange er noch zu sehen war, folgten ihm die Pāṇḍavas mit den Augen.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dharmic conduct in relationships: agreements should be made properly (yathāvat saṃvid), promises should be honored (the pledge to return), and leadership sometimes requires difficult restraint—Kṛṣṇa must persuade devoted followers to turn back despite their attachment.
After settling matters with the Pāṇḍavas and their accompanying followers, Kṛṣṇa with difficulty sends them back and departs for Dvārakā. The Pāṇḍavas, reluctant to part, keep watching him until he disappears from view; the narration likens his departure to Indra going to Amarāvatī.