Shloka 13

स निर्जित्य महीं कृत्स्नां सशैलवनकाननाम्‌ | आज हार महाराज राजसूयं महाक्रतुम्‌,महाराज! पर्वतों और वनोंसहित इस सारी पृथ्वीको जीतकर राजा हरिश्वन्द्रने राजसूय नामक महान्‌ यज्ञका अनुष्ठान किया

sa nirjitya mahīṁ kṛtsnāṁ saśailavanakānanām | ājahāra mahārāja rājasūyaṁ mahākratum ||

Nārada sprach: O großer König, nachdem er die ganze Erde—mitsamt Bergen, Wäldern und Wildnissen—besiegt hatte, vollzog König Hariścandra das große königliche Opfer, das Rājasūya genannt wird.

सःhe (that king)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
निर्जित्यhaving conquered
निर्जित्य:
TypeVerb
Rootनि√जि
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
महीम्the earth
महीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमही
FormFeminine, Accusative, Singular
कृत्स्नाम्entire, whole
कृत्स्नाम्:
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormFeminine, Accusative, Singular
स-शैल-वन-काननाम्together with mountains, forests, and groves
स-शैल-वन-काननाम्:
TypeAdjective
Rootशैल + वन + कानन
FormFeminine, Accusative, Singular
आजहारperformed; carried out
आजहार:
TypeVerb
Rootआ√हृ
FormPerfect (लिट्), Third, Singular, Parasmaipada
महाराजःthe great king
महाराजः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Nominative, Singular
राजसूयम्the Rājasūya (royal consecration sacrifice)
राजसूयम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजसूय
FormMasculine, Accusative, Singular
महाक्रतुम्the great sacrifice
महाक्रतुम्:
TypeNoun
Rootमहाक्रतु
FormMasculine, Accusative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada
H
Hariścandra
M
Mahārāja (addressed king)
E
Earth (Mahī)
R
Rājasūya (royal sacrifice)

Educational Q&A

The verse links sovereignty to dharma through yajña: a king’s authority is portrayed as validated not only by conquest but by undertaking a major public rite (Rājasūya) that symbolizes responsibility, order, and legitimate rule.

Nārada recounts that King Hariścandra, after subduing the whole earth with its natural domains, conducted the great royal sacrifice called the Rājasūya, highlighting his imperial status and ritual consecration.