Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

स चित्रवर्मेषुवरो विदार्य प्राणान्निरस्यन्निव साधुमुक्त: । कर्णस्य पीत्वा रुधिरं विवेश वसुन्धरां शोणितदिग्धवाज:,भलीभाँति छूटे हुए उस उत्तम नाराचने कर्णके विचित्र कवचको चीर-फाड़कर उसके प्राण निकालते हुए-से रक्तपान किया, फिर वह धरतीमें समा गया। उस समय उसके पंख खूनसे लथपथ हो रहे थे

sa citravarmeṣuvaro vidārya prāṇānnirasyann iva sādhumuktaḥ | karṇasya pītvā rudhiraṃ viveśa vasundharāṃ śoṇitadigdhavājaḥ ||

Sañjaya sprach: Jener vortreffliche Pfeil, trefflich gelöst, zerriss Karṇas buntes Panzerkleid, als risse er ihm das Leben selbst heraus. Nachdem er sein Blut getrunken hatte, versank er in der Erde—die Befiederung verschmiert und schwer vom Blut.

सःhe/that (arrow)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चित्रवर्मेषुवरःthe excellent arrow (among arrows) with variegated armor/covering
चित्रवर्मेषुवरः:
Karta
TypeNoun
Rootचित्रवर्मन् + इषु + वर
FormMasculine, Nominative, Singular
विदार्यhaving torn asunder
विदार्य:
Karma
TypeVerb
Rootवि + दृ (दारण)
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage), having torn/pierced
प्राणान्life-breaths, vital forces
प्राणान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Plural
निरस्यन्casting out, expelling
निरस्यन्:
Karta
TypeVerb
Rootनिर् + अस् (क्षेपणे)
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
इवas if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
साधुwell, properly
साधु:
TypeIndeclinable
Rootसाधु
मुक्तःreleased, discharged (shot)
मुक्तः:
Karta
TypeVerb
Rootमुच् (मोक्षणे)
FormPast passive participle, Masculine, Nominative, Singular
कर्णस्यof Karna
कर्णस्य:
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Genitive, Singular
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
Karma
TypeVerb
Rootपा (पाने)
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage), having drunk
रुधिरम्blood
रुधिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootरुधिर
FormNeuter, Accusative, Singular
विवेशentered
विवेश:
TypeVerb
Rootवि + विश् (प्रवेशने)
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
वसुन्धराम्the earth, ground
वसुन्धराम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवसुन्धरा
FormFeminine, Accusative, Singular
शोणितदिग्धवाजःwhose feathers/shafts were smeared with blood
शोणितदिग्धवाजः:
Karta
TypeAdjective
Rootशोणित + दिग्ध + वाज
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karṇa
I
iṣu (arrow/nārāca)
C
citravarman (ornate armour)
V
vasundharā (earth)

Educational Q&A

The verse highlights the stark ethic of the battlefield: skill and valour operate within an inexorable economy of death. Even a mighty warrior’s splendour (armour, fame) cannot ultimately shield him from mortality; war consumes pride and life alike, reminding the listener of impermanence and the severe cost of adharma-driven conflict.

Sañjaya describes a powerful arrow (nārāca) striking Karṇa: it rips through his ornate armour as if tearing out his life, drinks his blood, and then disappears into the earth, its feathers smeared with gore—an image of a perfectly loosed missile completing its lethal course.