Next Verse

Shloka 1

अध्याय ६० — कर्णस्य पाञ्चाल-सोमक-निग्रहः

Karna’s Suppression of the Panchala–Somaka Forces

/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठके ४ श्लोक मिलाकर कुल ९६ श्लोक हैं) अपन बक। है २ 2 एकषष्टितमो< ध्याय: कर्णद्वारा शिखण्डीकी पराजय, धृष्टद्युम्म और दुःशासनका तथा वृषसेन और नकुलका युद्ध, जग वाद उलककी तथा सात्यकिद्वारा शकुनिकी पराजय, कषाधायवारा युधामन्युकी एवं कृतवर्माद्वारा उत्तमौजाकी पराजय तथा भीमसेन-द्वारा दुर्योधनकी पराजय, गजसेनाका संहार और पलायन धृतराष्ट्र रवाच निवृत्ते भीमसेने च पाण्डवे च युधिष्ठिरे । वध्यमाने बले चापि मामके पाण्डुसृज्जयै:,धृतराष्ट्रने पूछा--संजय! जब भीमसेन और पाण्डुपुत्र युधिष्ठिर लौट आये, पाण्डव और सूंजय मेरी सेनाका वध करने लगे और मेरा सैन्यसमुदाय आनन्दशून्य होकर बारंबार भागने लगा, उस समय कौरवोंने क्या किया? यह मुझे बताओ

dhṛtarāṣṭra uvāca |

nivṛtte bhīmasene ca pāṇḍave ca yudhiṣṭhire |

vadhyamāne bale cāpi māmake pāṇḍusṛñjayaiḥ |

kiṃ cakruḥ kuravaḥ sañjaya tan me brūhi

Dhṛtarāṣṭra sprach: „Sañjaya, als Bhīmasena sich zurückgezogen hatte und auch der Pāṇḍava Yudhiṣṭhira umkehrte, und als meine Truppen von den Pāṇḍavas und den Sṛñjayas niedergemacht wurden — was taten die Kurus damals? Sage es mir.“

धृतराष्ट्रःDhritarashtra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
निवृत्तेwhen (he) had returned
निवृत्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनि-वृत्
Formक्त, Masculine, Locative, Singular
भीमसेनेin/when Bhimasena (had returned)
भीमसेने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
पाण्डवेin/when the Pandava (had returned)
पाण्डवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
युधिष्ठिरेin/when Yudhishthira (had returned)
युधिष्ठिरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Locative, Singular
वध्यमानेwhile being slain
वध्यमाने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवध्
Formशानच् (present passive participle), Masculine, Locative, Singular
बलेwhen the army/force
बले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Locative, Singular
also/and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
मामकेmy (own)
मामके:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमामक
FormNeuter, Locative, Singular
पाण्डुसृञ्जयैःby the Pandavas and the Sṛñjayas
पाण्डुसृञ्जयैः:
Karana
TypeNoun
Rootपाण्डुसृञ्जय
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
S
Sañjaya
B
Bhīmasena (Bhīma)
Y
Yudhiṣṭhira
P
Pāṇḍavas
S
Sṛñjayas
K
Kurūs (Kauravas)