Shloka 68

कर्णपर्व — अध्याय ५९

Arjuna Breaks the Encirclement; Bhīma Reinforces

Devanagari script

बल॑ परेषां दुर्धषस्त्यक्त्वा प्राणानरिंदम । एते नर्दन्ति पञ्चाला ध्यापयन्ति च वारिजान्‌,'शत्रुदमन वीर! दुर्जय पांचाल-सैनिक प्राणोंका मोह छोड़कर शत्रुओंकी सेनाको नष्ट करते हुए गरजते और शंख बजाते हैं

Transliteration

balaṁ pareṣāṁ durdharṣas tyaktvā prāṇān ariṁdama | ete nardanti pañcālā dhyāpayanti ca vārījān ||

Translation

Sañjaya sprach: „O Bezwinger der Feinde, die Pāñcālas—schwer zu widerstehen—werfen jede Bindung, selbst an das Leben, von sich; sie brüllen, während sie vorandrängen, um die feindlichen Heere zu vernichten, und sie lassen auch ihre Muschelhörner erschallen.“

Word by Word

• बलम्: army/strength
• बलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• परेषाम्: of the enemies/others
• परेषाम्: Sambandha
• Type: Adjective
• Root: पर
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Plural

• दुर्धर्षाः: hard to assail, formidable
• दुर्धर्षाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: दुर्धर्ष
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Kriya-visheshaṇa
• Type: Verb
• Root: त्यज्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Active

• प्राणान्: lives/breaths
• प्राणान्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्राण
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• अरिंदम: O enemy-subduer
• अरिंदम: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: अरिंदम
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• एते: these
• एते: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• नर्दन्ति: roar, bellow
• नर्दन्ति: Kriya
• Type: Verb
• Root: नर्द्
• Form: Present, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural

• पञ्चालाः: the Panchalas
• पञ्चालाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पञ्चाल
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ध्यापयन्ति: cause to sound/blow (i.e., make resound)
• ध्यापयन्ति: Kriya
• Type: Verb
• Root: ध्यापय् (causative of ध्यै/ध्याय्)
• Form: Present, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• वारिजान्: conches (lit. water-born)
• वारिजान्: Karma
• Type: Noun
• Root: वारिज
• Form: Masculine, Accusative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sanjaya
• Ariṁdama (epithet addressed to Dhritarashtra)
• Panchalas
• enemy army (pareṣāṁ balam)
• conches (vārījāni)