Shloka 43

कर्णनिधनश्रवणम् — Hearing of Karṇa’s Fall and Dhṛtarāṣṭra’s Lament

Devanagari script

तथैव रथिनां श्रेष्ठ: क्षेमधूर्तिविशाम्पते । निहतो गदया राजन्‌ भीमसेनेन संयुगे,प्रजानाथ! नरेश्वर! इसी प्रकार रथियोंमें श्रेष्ठ क्षेमधूर्तिको भी युद्धस्थलमें भीमसेनने अपनी गदासे मार डाला

Transliteration

tathaiva rathināṁ śreṣṭhaḥ kṣemadhūrtir viśāmpate | nihato gadayā rājan bhīmasenena saṁyuge prajānātha nareśvara ||

Translation

Sañjaya sprach: „Ebenso, o Herr des Volkes, wurde Kṣemadhūrti—der Vornehmste unter den Wagenkämpfern—im Gefecht von Bhīmasena mit seiner Keule erschlagen, o König, Beschützer der Untertanen.“

Word by Word

• तथा: thus, in the same way
• Type: Indeclinable
• Root: तथा

• एव: indeed, just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• रथिनाम्: of chariot-warriors
• Type: Noun
• Root: रथिन्
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• श्रेष्ठः: the best
• Type: Adjective
• Root: श्रेष्ठ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• क्षेमधूर्तिः: Kṣemadhūrti (proper name)
• क्षेमधूर्तिः: Karta
• Type: Noun
• Root: क्षेमधूर्ति
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• विशाम्: of the people, of the clans
• Type: Noun
• Root: विश्
• Form: Feminine, Genitive, Plural

• पते: O lord
• Type: Noun
• Root: पति
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• निहतः: slain, killed
• Type: Verb
• Root: नि-हन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)

• गदया: with a mace
• गदया: Karana
• Type: Noun
• Root: गदा
• Form: Feminine, Instrumental, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• भीमसेनेन: by Bhīmasena
• भीमसेनेन: Karana
• Type: Noun
• Root: भीमसेन
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• संयुगे: in battle
• संयुगे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: संयुग
• Form: Neuter, Locative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra
• Bhīmasena
• Kṣemadhūrti
• gadā (mace)
• saṁyuga (battlefield)