Previous Verse
Next Verse

Shloka 59

युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा

Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya

न हि त्वां समरे राजन्‌ हन्यात्‌ कर्ण: कथड्चन । 'युद्धमें मेरे-जैसे लोगोंसे अप्रिय वचन बोलनेपर तुम्हें यही तथा दूसरा कुफल भी भोगना पड़ेगा। अतः कुन्तीनन्दन! अपने घर चले जाओ अथवा जहाँ श्रीकृष्ण और अर्जुन हों वहीं पधारो। राजन्‌! कर्ण समरांगणमें किसी तरह भी तुम्हारा वध नहीं करेगा" || ५८३ || एवमुक्त्वा तत: पार्थ विसृज्य च महाबल:

na hi tvāṃ samare rājan hanyāt karṇaḥ kathaṃcana |

Sañjaya sprach: „O König, Karṇa wird dich in der Schlacht nicht töten — auf keine Weise.“ Im ethischen Rahmen dieser Begebenheit betont diese Aussage eine Selbstzucht, die selbst im Krieg wirksam bleibt: Trotz harter Worte und Provokation werden gewisse Grenzen (durch Gelübde, Pflicht oder strategische Absicht) gewahrt, und der König wird gewarnt, dass unbedachte Rede gegen mächtige Krieger bittere Folgen nach sich zieht.

not
:
TypeIndeclinable
Root
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Accusative, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
हन्यात्would kill
हन्यात्:
TypeVerb
Rootहन्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
कर्णःKarna
कर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
कथञ्चनin any way/at all
कथञ्चन:
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
King (Dhṛtarāṣṭra, implied by Sañjaya’s address)
K
Karṇa

Educational Q&A

Even in the chaos of war, speech and conduct have consequences, and ethical restraints can still operate: provocation does not automatically justify every act, and certain boundaries (vows, obligations, or strategic limits) may prevent a warrior from killing a particular opponent.

Sañjaya reports to the king that Karṇa will not kill him in battle under any circumstances, conveying reassurance while also implying a broader warning about the dangers of provoking powerful fighters and the complex codes governing battlefield actions.