Shloka 22
अस्त्रयुद्धे द्रौणिपार्थसंघर्षः — Karṇa’s Bhārgavāstra and the Search for Yudhiṣṭhira
Chapter 45
अश्वत्थामा कुरूणां च ये प्रवीरा महारथा:,अश्वत्थामा, कौरवपक्षके प्रमुख महारथी वीर, शौर्यसम्पन्न म्लेच्छ सैनिकोंसे युक्त नित्य मतवाले हाथी वर्षा करनेवाले मेघोंके समान मदकी धारा बहाते हुए उस रथसेनाके पीछे- पीछे चल रहे थे
sañjaya uvāca | aśvatthāmā kurūṇāṃ ca ye pravīrā mahārathāḥ, aśvatthāmā kauravapakṣake pramukha-mahārathī vīraḥ śaurya-sampanna-mleccha-sainikaiḥ yuktaḥ nitya-matavāla-gajān varṣā-kāle meghān iva mada-dhārāṃ sravantān tāṃ ratha-senāṃ paścāt paścāt anvayāt |
Sañjaya sprach: Aśvatthāmā folgte, zusammen mit den vornehmsten Helden der Kurus—großen Wagenkämpfern—hinter jenem Wagenheer. Auf der Seite der Kauravas zog er als führender Mahāratha dahin, begleitet von wilden, tapferen Mleccha-Truppen und von Elefanten, die unablässig in Brunst waren und ihren berauschenden Saft wie Monsunwolken verströmten.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war amplifies raw force—intoxicated elephants, foreign auxiliaries, and elite champions—suggesting that when power surges unchecked, discernment and dharma can be overshadowed. It implicitly warns that might and momentum are not the same as moral rightness.
Sañjaya describes Aśvatthāmā as a principal Kaurava mahāratha moving behind the main chariot formation, accompanied by valorous troops and rutting elephants streaming ichor like monsoon clouds, emphasizing the scale and ferocity of the advancing force.