Shloka 3
कर्णेन युधिष्ठिरानीकविदारणम् / Karṇa’s Breach of Yudhiṣṭhira’s Battle-Line
'देवेश्वरर आपके आदेशसे इस प्रजापतिपदपर स्थित रहते हुए मैंने दानवोंको एक महान् वर दे दिया है ।। तानतिक्रान्तमर्यादान् नान्य: संहर्तुमहति । त्वामृते भूतभव्येश त्वं होषां प्रत्यरिर्वधे,“उस वरको पाकर वे मर्यादाका उल्लंघन कर चुके हैं। भूत, वर्तमान और भविष्यके स्वामी महेश्वर! आपके सिवा दूसरा कोई भी उनका संहार नहीं कर सकता। उनके वधके लिये आप ही प्रतिपक्षी शत्रु हो सकते हैं
deveśvara, tava ādeśena asmin prajāpati-pade sthitaḥ san mayā dānavānāṃ mahān varaḥ pradattaḥ. te taṃ prāpya maryādām atikrāntāḥ. nānyaḥ saṃhartum arhati tvām ṛte, bhūta-bhavyeśa maheśvara; teṣāṃ vadhāya tvam eva pratyarir bhavitum arhasi.
Duryodhana sprach: „O Herr der Götter! Deinem Befehl folgend, als ich im Amt Prajāpatis stand, gewährte ich den Dānavas einen großen Segen. Nachdem sie ihn erlangt hatten, überschritten sie jedes Maß. O Maheśvara, Herr über Vergangenheit und Zukunft—außer dir vermag niemand, sie zu vernichten. Zu ihrem Tod kannst allein du als der entgegenstehende Feind auftreten.“
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
A boon granted without foresight can empower adharma; when limits (maryādā) are violated, restoration of cosmic order may require a higher authority. The verse underscores accountability for actions and the idea that ultimate correction lies with the supreme divine power (here, Śiva).
Duryodhana addresses Śiva, recalling that he once granted the Dānavas a powerful boon while holding the Prajāpati office under divine instruction. Now the boon-recipients have become lawless, and Duryodhana petitions Śiva, asserting that only Śiva can oppose and destroy them.