Shloka 20
अध्याय ९९ — युयुधान-दुःशासन-युद्धम्
Chapter 99: Sātyaki and Duḥśāsana’s engagement
क्षीबा इवान्ये चोन्मत्ता रज्भेष्विव च वारणा: | उच्चुक्रुशु रथान्योन्यं जघ्नुरन्योन्यमेव च,रंगस्थलके समान उस रणक्षेत्रमें अन्य बहुत-से मत्त और उन्मत्त हाथी एक-दूसरेको देखकर चिग्घाड़ते और परस्पर आघात-प्रत्याघात करते थे
sañjaya uvāca | kṣībā ivānye conmattā rajjveṣv iva ca vāraṇāḥ | uccukruśu rathān anyonyaṃ jaghnur anyonyam eva ca ||
Sañjaya sprach: Wie berauschte Männer und wie Elefanten, die rasend geworden und gleichsam in Seile verstrickt sind, brüllten viele andere auf jenem Schlachtfeld laut auf; sie prallten gegen die Wagen der anderen und schlugen immer wieder aufeinander ein. Das Bild zeigt, wie, wenn Zorn und Verblendung die Krieger übermannen, Urteilskraft und Zügelung zusammenbrechen und die Gewalt blind wird—selbst gegen die, die in der Nähe stehen.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how intoxication-like rage and confusion in war erode self-control and ethical discernment, producing blind, mutual violence; it implicitly warns that loss of inner restraint leads to adharma-like chaos even among those on the same side.
Sañjaya describes the battlefield turning tumultuous: many warriors and war-elephants, maddened and entangled in close quarters, roar loudly and collide—chariots and fighters striking one another repeatedly amid the crush.