Shloka 1
ऑपन-माज बछ। अकाल पज्चाशीरत्याधिकशततमो< ध्याय: दुर्योधनका उपालम्भ और द्रोणाचार्यका व्यंगपूर्ण उत्तर संजय उवाच ततो दुर्योधनो द्रोणमभिगम्याब्रवीदिदम् | अमर्षवशमापन्नो जनयन् हर्षतेजसी,संजय कहते हैं--राजन्! तदनन्तर अमर्षमें भरे हुए दुर्योधनने द्रोणाचार्यके पास जाकर उनमें हर्षोत्साह और उत्तेजना पैदा करते हुए इस प्रकार कहा
sañjaya uvāca | tato duryodhano droṇam abhigamyābravīd idam | amarṣavaśam āpanno janayan harṣatejasī |
Sañjaya sagte: „Darauf trat Duryodhana, vom Groll überwältigt, zu Droṇācārya und sprach diese Worte, um in ihm Freude, Eifer und kriegerische Kraft zu entfachen.“ In diesem Augenblick offenbart Duryodhanas Erregung einen Anführer, den verletzter Stolz treibt: Mit Provokation und Zuspruch sucht er den Willen seines Lehrers zu lenken, mitten in der moralischen Spannung des Krieges.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how resentment (amarṣa) can drive a person to pressure others—here, a king attempts to shape a teacher-commander’s resolve by stirring excitement and martial vigor. Ethically, it points to the danger of leadership rooted in wounded pride rather than clear discernment and dharmic restraint.
After the preceding events in the war, Duryodhana—agitated and resentful—goes to Droṇācārya and begins speaking, intending to rouse Droṇa’s enthusiasm and fighting spirit. This sets up a pointed exchange in which Duryodhana reproaches or provokes, and Droṇa responds.