Shloka 14
अर्जुनस्य गुरुधर्मविलापः तथा शैनेयकर्णयोर्युद्धारम्भः | Arjuna’s Lament on Guru-Dharma and the Opening of the Sātyaki–Karṇa Duel
शनैर्याहीति यन्तारमब्रवीत् प्रहसन्निव | उन सबको आक्रमण करते देख शिनिप्रवर सात्यकिने अपने सारथिसे हँसते हुए-से कहा--'सूत! धीरे-धीरे चलो ।। १३ $ ।। इदमेतत् समुद्धूतं धार्तराष्ट्रस्य यदू बलम्,ला | वेलेव मकरालयम् । 'सूत! यह हाथी, घोड़े, रथ और पैदलोंसे भरी हुई जो दुर्योधनकी सेना युद्धके लिये उद्यत हो मेरी ही ओर तीव्र वेगसे चली आ रही है, इस सेना-समुद्रको मैं इस महान् समरांगणमें अपने रथकी घर्घराहटसे सम्पूर्ण दिशाओंको प्रतिध्वनित करता तथा पृथ्वी, अन्तरिक्ष एवं सागरोंको भी कँपाता हुआ आगे बढ़नेसे रोकूँगा। ठीक उसी तरह, जैसे तटकी भूमि पूर्णिमाको उद्वेलित होनेवाले महासागरको रोक देती है
sañjaya uvāca | śanair yāhīti yantāram abravīt prahasan iva | idaṃ etat samuddhūtaṃ dhārtarāṣṭrasya yad balam | velā iva makarālayam ||
Sañjaya sprach: Als er sah, wie sie alle zum Angriff heranstürmten, sagte Sātyaki — der Vornehmste unter den Śinis — mit einem Lächeln, als spottete er, zu seinem Lenker: „Wagenlenker, fahre langsam.“ „Diese angeschwollene Streitmacht des Sohnes Dhṛtarāṣṭras, zum Kampf aufgewühlt und gegen mich heranbrandend — voll von Elefanten, Pferden, Wagen und Fußvolk — werde ich hier auf diesem großen Feld aufhalten, die Himmelsrichtungen mit dem Dröhnen meines Wagens widerhallen lassen und Erde, Himmel und selbst die Meere erbeben machen; wie das Ufer den Ozean zurückhält, wenn die volle Flut aufsteigt.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined courage: true martial strength is not mere speed or frenzy, but composed confidence and the ability to restrain an overwhelming force—symbolized by the shore that holds back the surging sea.
Sātyaki, seeing the Kaurava host surge toward him, calmly instructs his charioteer to advance slowly, declaring that he will halt the oncoming army like a coastline stopping the rising ocean.