Shloka 15
Devanagari script
वधे कुन्तिसुतस्थाजी नाचार्य विजयो मम । हते युधिष्ठिरे पार्था हन्यु: सर्वान् हि नो ध्रुवम्,“आचार्य! युद्धके मैदानमें कुन्तीपुत्र युधिष्ठिरके मारे जानेसे मेरी विजय नहीं हो सकती; क्योंकि युधिष्ठिका वध होनेपर कुन्तीके पुत्र हम सब लोगोंको अवश्य ही मार डालेंगे
Translation
„O Ācārya! Auf dem Schlachtfeld kann mir der Tod Yudhiṣṭhiras, des Sohnes Kuntīs, keinen Sieg bringen; denn wenn Yudhiṣṭhira fällt, werden die Söhne Kuntīs uns alle gewiss erschlagen.“
Word by Word
वधेin the killing (upon the death)
वधे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवध
FormMasculine, Locative, Singular
कुन्तीसुतस्यof Kunti's son
कुन्तीसुतस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootकुन्तीसुत
FormMasculine, Genitive, Singular
अजीin battle
अजी:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअजि
FormMasculine, Locative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
आचार्यO teacher
आचार्य:
Sambodhana
TypeNoun
Rootआचार्य
FormMasculine, Vocative, Singular
विजयःvictory
विजयः:
Karta
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Nominative, Singular
ममof me / my
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
हतेwhen (he is) slain
हते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootहन्
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Locative, Singular
युधिष्ठिरेwhen Yudhishthira (is slain)
युधिष्ठिरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Locative, Singular
पार्थाःthe sons of Pritha (the Pandavas)
पार्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
हन्युःwould kill
हन्युः:
TypeVerb
Rootहन्
FormOptative (विधिलिङ्), Third, Plural, Parasmaipada
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Plural
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
TypeIndeclinable
Rootध्रुव
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes