Shloka 13
Droṇa-parva Adhyāya 109 — Karṇa–Bhīma Yuddha and Durmukha’s Fall (कर्णभीमयुद्धम्; दुर्मुखवधः)
तद् युद्धमासीत तुमुल प्रेक्षणीयं विशाम्पते । सिद्धचारणसंघानां विस्मयाद्धुतदर्शनम्,प्रजानाथ! उनका वह घमासान युद्ध देखने ही योग्य था। वह सिद्धों और चारणसमूहोंको भी आश्चर्यजनक एवं अद्भुत दिखायी देता था
tad yuddham āsīt tumulaṃ prekṣaṇīyaṃ viśāṃpate | siddhacāraṇasaṃghānāṃ vismayād dhutadarśanam ||
Sañjaya sprach: „O Herr der Völker, jene Schlacht wurde zu einem donnernden, tobenden Schauspiel—würdig, gesehen zu werden. Selbst den versammelten Scharen der Siddhas und Cāraṇas erschien sie erstaunlich; ihr Blick wurde vom Staunen über diese außerordentliche Erscheinung erschüttert.“
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the overwhelming magnitude of war: it becomes a spectacle so extraordinary that even celestial witnesses are struck with awe. Implicitly, it underscores how human conflict can assume a cosmic scale, inviting reflection on the gravity and consequences of violence.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that the fighting has grown intensely tumultuous and visually astonishing. He emphasizes that not only humans but even celestial beings—Siddhas and Cāraṇas—are amazed by what they behold.