Shloka 26
Droṇa-parva Adhyāya 107: Karṇa–Bhīma Saṃmarda
Arrow-storm Engagement
यथा श्वेतो महानागो देवराजचमूं तथा । नागो मणिमयो राज्ञो ध्वज: कनकसंवृत:,जैसे श्वेत वर्णका महान् ऐरावत हाथी देवराजकी सेनाको सुशोभित करता है, उसी प्रकार राजा दुर्योधनका सुवर्णमण्डित ध्वज मणिमय गजराजके चिह्लसे उपलक्षित होता था
sañjaya uvāca |
yathā śveto mahānāgo devarājacamūṃ tathā |
nāgo maṇimayo rājño dhvajaḥ kanakasaṃvṛtaḥ ||
Sañjaya sprach: Wie der große weiße Elefant Airāvata das Heer des Götterkönigs schmückt, so ragte auch das Standbild des Königs Duryodhana hervor—mit Gold überzogen und gezeichnet vom Sinnbild eines herrlichen Elefanten, gleich einem Juwel. Der Vers betont, dass königliche Macht im Krieg durch Zeichen zur Ermutigung der Eigenen und zur Einschüchterung des Feindes zur Schau gestellt wird; doch solcher Glanz ist an sich sittlich neutral und hängt von der Gerechtigkeit der Sache ab, der er dient.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how outward grandeur—banners, emblems, and comparisons to divine symbols—functions to project authority and morale in war; ethically, such splendor is not itself dharma, but a tool whose value depends on the righteousness of the side that wields it.
Sañjaya describes Duryodhana’s banner on the battlefield, saying it was gold-covered and distinguished by an elephant emblem, likening its prominence to Airāvata adorning Indra’s army.