Shloka 63
Droṇa–Arjuna Yuddha; Trigarta-Āvaraṇa; Bhīmasena Gajānīka-bheda
Droṇa and Arjuna Engage; Trigarta Containment; Bhīma Breaks the Elephant Corps
महाशनिर्यथा भ्रष्टा शक्रमुक्ता नभोगता । उन वेगवान् नरेशने उक्त बाणके द्वारा उस महान् त्रिशूलको काट डाला। वह सुवर्णभूषित त्रिशूल दो टुकड़ोंमें कटकर ऊपरकी ओर उछला। उस समय वह इन्द्रके हाथसे छूटकर आकाशशसे गिरते हुए महान् वज़्के समान सुशोभित हुआ || ६२ ह ।।
mahāśanir yathā bhraṣṭā śakramuktā nabhogatā | śūlaṁ nipatitaṁ dṛṣṭvā dvidhā kṛttaṁ ca pārthivaḥ ||
Sañjaya sprach: Wie ein mächtiger Blitz, von Indra gelöst, aus dem Himmel herabfällt, so stürzte auch jener Dreizack—in zwei Teile gespalten—hinab und glänzte. Als der König Bhagadatta den halbierten, gefallenen Dreizack sah, ergriff er eine große Śakti-Waffe, von Flammen umwunden und mit goldenem Schaft geschmückt, schleuderte sie gegen seinen Feind und rief: „Steh! Steh!“
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the kṣatriya code in war: when one weapon fails, the warrior does not collapse into despair but responds with resolve and readiness. Ethically, it also shows how battle can rapidly escalate through ever more destructive weapons, underscoring the Mahābhārata’s recurring tension between valor and the tragic cost of violence.
Sañjaya describes a trident being cut into two and falling like Indra’s thunderbolt. Seeing this, King Bhagadatta takes up a blazing śakti-weapon with a golden shaft and hurls it at his opponent, challenging him with the cry “Stand! Stand!”